Pas od kimona, który zdobi płyty winylowe. Dlaczego ten niepozorny kawałek papieru jest dziś wart fortunę?

Wyobraź sobie Tokio w połowie lat 70. Wchodzisz do głośnego, neonowego sklepu muzycznego w dzielnicy Shibuya. Na półkach piętrzą się najnowsze zagraniczne hity – Pink Floyd, David Bowie, Queen. Dla japońskiego nastolatka z tamtych lat brytyjski rock to powiew wielkiego świata, ale jest jeden problem… Angielskie tytuły i dziwne zachodnie czcionki na okładkach to dla niego kompletnie nieczytelny, obcy bełkot.

Jak sprzedać amerykański lub europejski album w jednym z najbardziej hermetycznych krajów świata, gdzie wszystko musi zostać dopasowane do lokalnej estetyki? Japońscy wydawcy znaleźli na to, niezwykle eleganckie rozwiązanie – zjawisko, na punkcie którego dzisiejsi kolekcjonerzy japońskich płyt winylowych po prostu szaleją.

Szacunek do sztuki. Dlaczego nie zniszczono okładek?

Kiedy w krajach bloku wschodniego wydawano zachodnią muzykę, nikt nie przejmował się prawami autorskimi czy estetyką. Często bezceremonialnie nadrukowywano opisy cyrylicą albo polskie tłumaczenia wprost na oryginalnych zdjęciach artystów, psując wygląd i kompozycję okładki.

Japończycy, wychowani w głębokim szacunku do rzemiosła i detalu, nie mogli sobie na to pozwolić. Zamiast ingerować w oryginalną wizję artystyczną zagranicznego zespołu, postanowili uszyć dla zachodnich płyt… tradycyjny element własnej garderoby.

W języku japońskim słowo obi oznacza szeroki pas, którym przewiązuje się kimono. W świecie winyli OBI stało się misternie zaprojektowanym, papierowym paskiem, który delikatnie oplatał okładkę. To był genialny, żeby nie powiedzieć historyczny kompromis! Płyta zachowywała swój oryginalny, zachodni wygląd, a japoński klient otrzymywał na pasku wszystko, czego potrzebował: przetłumaczony tytuł, cenę w jenach, listę utworów, a czasem nawet informację o nadchodzącym koncercie zespołu w Osace czy Tokio.

Od śmietnika do Świętego Graala

Paradoks historii OBI polega na tym, że dla Japończyków w latach 80. był to.  Dlatego wiele melomanów nie przywiązywało wagi do pasów obi, wskutek czego część przepadła bezpowrotnie.

Właśnie dlatego dzisiaj, po 40 czy 50 latach, znalezienie używanego japońskiego tłoczenia z nienaruszonym OBI. Dla zachodniego audiofila i kolekcjonera ten niepozorny pas to absolutny Święty Graal.

Dlaczego? Ponieważ stanowi ostateczny dowód na to, że obcujemy z kompletnym, nienaruszonym artefaktem. Z kapsułą czasu. Posiadanie płyty z OBI jest jak trzymanie w rękach egzemplarza, który dosłownie przed sekundą opuścił tokijską tłocznię. Co więcej – jeśli o japońskich winylach myślimy jak o inwestycji, brak paska potrafi obniżyć wartość rynkową klasycznej płyty nawet o połowę!

Pioruny, piksele i wycinanki – OBI jako dzieło sztuki

Z czasem wydawcy w Japonii zaczęli traktować OBI nie tylko jako nośnik informacji, ale jako przedłużenie samej sztuki reprezentowanej na okładkach. Pasy przybierały niesamowite formy, stając się unikatami na skalę światową. Oto kilka takich przykładów:

• Na japońskim wydaniu Ride the Lightning Metalliki OBI zostało zaprojektowane tak, by piorun z paska idealnie łączył się z błyskawicami na oryginalnej grafice.
• Gdy w 1977 roku zespół Kraftwerk wydał Trans-Europe Express, japońskie OBI ozdobiono konturem Europy złożonym z… pikseli. Było to takie mrugnięcie okiem do japońskich fascynacji elektroniką (w tym samym czasie w japońskich salonach gier debiutowało legendarne Space Invaders).
• Wydanie Seventh Son of a Seventh Son Iron Maiden zawierało na pasku informacje o loterii (666 nagród!). Aby wziąć udział i wygrać oficjalne gadżety zespołu, japoński fan musiał wyciąć z wnętrza wkładki maskotkę zespołu i odesłać ją do wytwórni na tradycyjnej pocztówce (hagaki).
• Zamiast bocznego pasa, niektóre albumy (jak The Wall Pink Floyd czy Bitches Brew Milesa Davisa) otrzymały OBI-caps (czapki OBI), czyli papierowe nakładki zakładane na okładkę od góry, ale te gubiły się jeszcze łatwiej niż te tradycyjne, więc znalezienie dziś płyty z taką czapeczką graniczy z cudem.

Kawałek Japonii na Twoim gramofonie

Kiedy kładziesz na talerzu gramofonu japońską płytę winylową, dostajesz słynny „dziewiczy winyl” i perfekcyjny, chirurgiczny wręcz mastering dźwięku, z którego słyną tamtejsi inżynierowie.

W Origami Disc traktujemy je z najwyższym namaszczeniem, bo dla nas i dla naszych klientów zbieranie japońskich płyt to coś więcej niż zamiłowanie do świetnego brzmienia. To także fascynacja kulturą, która w poszukiwaniu perfekcji pochyla się nad każdym detalem.

Sprawdź naszą ofertę wyselekcjonowanych japońskich wydań i poczuj magię przedmiotów, które przetrwały próbę czasu.